​Kureyş: Kur’an’ın Zorbalığı Teşhiri

[pramid]

​Kureyş: Kur’an’ın Zorbalığı Teşhiri

​Kur’an-ı Kerim, Kureyş’i tarihsel bir kronoloji nesnesi olarak değil; iktidar pratiği, zulüm dili ve hakikate karşı takınılan yapısal tavır üzerinden bir "zihniyet analizi" ile anlatır.

Mekke bağlamında somutlaşan bu tasvir, aslında gücü elinde bulunduran elitlerin (Mele’) evrensel zorbalık kodlarını deşifre eder.

​1. Güvenlik ve Sermayenin Tanrılaştırılması
​Kureyş’in iktidarı, Kureyş Suresi’nde (106/1-4) belirtilen "kış ve yaz seferleri" ile sağlanan ekonomik ağa dayanıyordu.

Ancak bu refah, bir şükür vesilesi olmak yerine "müstağni" (kendini kendine yeterli görme) duygusuna dönüştü.

​Teşhis: Kureyş; açlıktan kurtarılmayı ve korkudan emin kılınmayı Allah’a değil, kendi kurdukları ticari ve siyasi dehalarına bağladılar.

Kur’an, bu sahte güven duygusunu Hümeze Suresi ile sarsar: "O, malının kendisini ebedi kılacağını sanır." (104/3). Bu, sermayenin sadece bir değişim aracı değil, bir dokunulmazlık kalkanı olarak kullanılmasıdır.
​2. İletişimsel Zorbalık ve İtibar Suikastı
​Hakikat, Kureyş elitlerinin kurulu düzenini tehdit ettiğinde, zorba iktidar rasyonel tartışma yerine "etiketleme" mekanizmasını çalıştırdı. Sad Suresi (38/4-6) bu refleksi net bir şekilde yansıtır: "İçlerinden bir uyarıcı gelmesine şaştılar ve 'Bu bir yalancı, bir büyücüdür!' dediler."

​Yöntem: Delille tartışamayan iktidar; mesajı değil, mesajcıyı hedef alır. Fussilet 26’da belirtilen "Bu Kur’an okunurken gürültü yapın" stratejisi, hakikatin sesini kaosla boğma girişimidir. Bu, modern dünyanın dezenformasyon tekniklerinin o günkü karşılığıdır.
​3. Sınıfsal Kibir ve Sosyal Barikatlar
​Kureyş düzeni, dikey bir hiyerarşi üzerine kuruluydu. Vahyin "insanlar eşittir" mesajı, bu oligarşik yapıyı sarsmıştır.

​Dışlama: En’âm Suresi (52-53) ve Maûn Suresi (1-3) bu kibiri belgeler. Yetimi itip kakan, yoksulu doyurmayan ve çevresindeki zayıf müminleri (müstaz’af) sınıfsal bir aşağılama ile hor gören Kureyş eliti, dindarlık kılıfı altında sosyal bir zulüm çarkı işletmiştir.

Onlar için din, vicdanı rahatlatan bir eylem değil, statükoyu perçinleyen bir gösteriş (riya) aracıydı.
​4. Kutsalın Araçsallaştırılması: Kâbe Sömürüsü
​Kureyş’in en büyük zorbalığı, Tevhid’in merkezi olan Kâbe’yi bir "çıkar ve turizm" merkezine dönüştürmesidir. Enfâl Suresi (8/34-35), onların ibadetini "ıslık çalmak ve el çırpmak" olarak nitelerken, kutsalın nasıl içini boşalttıklarını teşhir eder.

​Sonuç: Beytullah, bir adalet merkezi olmaktan çıkarılıp aristokrasinin ritüel alanına dönüştürülmüştür. Bu, zorba düzenlerin en tipik özelliğidir: Kutsalı, sömürünün paravanı haline getirmek.
​5. Sistematik Baskı ve "Mütref" Kimliği
​Kur’an, Kureyş elitlerini tanımlarken sık sık "Mütref" (refah içinde azgınlaşmış) ve "Mele’" (kamuoyunu yönlendiren ileri gelenler) kavramlarını kullanır. Burûc Suresi (85/10) gibi ayetler, inananlara yapılan sistematik baskının bir "iktidar refleksi" olduğunu gösterir. Zorba iktidar, kendisine boyun eğmeyen her zihni dize getirmek için işkenceyi ve ekonomik ambargoyu bir araç olarak kullanır.

​Netice
​Kur’an’ın merceğinde Kureyş, sadece bir Arap kabilesi değil; ekonomik gücü, dini sembolleri ve sosyal hiyerarşiyi tekeline alarak hakikate karşı barikat kuran zorba bir sistemin adıdır.

Kur’an’ın teşhisi nettir: Sorun soyları değil, zihniyetleridir. Bu zihniyet; gücü Allah’a (hakikate) değil, kendi kurduğu düzene nispet eden, zayıfı ezen ve eleştiriyi gürültüyle boğmaya çalışan her çağdaki "iktidar pratiği"nde yaşamaya devam etmektedir.

​UYARI / HATIRLATMA


Bu metinlerde yer alan görüş, yorum ve çıkarımlar, beşerî çabanın bir ürünüdür.

Lütfen her ifadeyi Kur’an’ın bütünüyle değerlendirin; ayetlerin rehberliğinde tartın, ölçün ve doğrulayın.

Hakikatin tek ölçüsü Allah’ın kitabıdır. Yanlış varsa bize, doğru varsa Allah’a aittir.

www.dersvekuran.blogspot.com